null

Uroczystość patriotyczna

Drukuj otwiera się w nowej karcie
21.09.2022 12:00 - 21.09.2022 13:00
Cmentarz Tarchomiński, ul. Mehoffera 54
Czarny znak Polski Walczącej (litera P stylizowana na kotwicę) na tle ruin miasta.

Obchody 78. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego i poległych Żołnierzy AK „Obroża”.

Uroczystości przy kwaterze AK na Cmentarzu Tarchomińskim.

Historia

Dowództwo Armii Krajowej oparło swą strukturę militarną na podziale administracyjnym kraju sprzed września 1939 roku, zgodnie z którym osiem miast i miejscowości otaczających Warszawę, położonych na lewym i prawym brzegu Wisły (po cztery na każdym brzegu), tworzyło wraz z przyległymi terenami powiat warszawski. Na obszarze tym powstał VII Obwód Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej o kryptonimach: „Koleba”, a potem „Obroża”, składający się z ośmiu rejonów. I Rejon o kryptonimie „Marianowo”, „Brzozów” dysponował trzema batalionami podzielonymi na kompanie, plutony, drużyny i sekcje. Sztab I Rejonu mieścił się w Legionowie, gdzie miało również swoją siedzibę dowództwo 1 batalionu, dowództwa dwóch pozostałych batalionów znajdowały się w Jabłonnie i Nieporęcie.

Drugi batalion jabłonowski składał się z trzech kompanii: 5, 6 i 7, z których każda liczyła po trzy plutony i numerami od 713 do 721. Plutony te obejmowały swoją działalnością dokładnie obszar administrowany obecnie przez Dzielnicę Białołęka. W strukturze tego batalionu działał pod dowództwem por. Stefana Ziembińskiego „Soplica” Oddział Specjalny z siedzibą w Nowodworach. Oddział ten wielokrotnie kierowano do odbioru zrzutów broni ze zrzutowisk „Koc 1 i 2” oraz jej transportu do odpowiednich kryjówek. Na obszarze działania 5, 6 i 7 kompanii nie przeprowadzano większych akcji bojowych, zdarzały się potyczki partyzanckie, prowadzono akcje sabotażowe na szkodę okupanta, jak również wykonywano czynności nakazane wyrokami Sądu Podziemnego Państwa Polskiego.

W lasach Białołęki Dworskiej i Choszczówki odbywały się intensywne szkolenia oddziałów rodzimych i przyjezdnych z Warszawy. Ubezpieczał je i osłaniał Oddział Specjalny.

Wybuch Powstania Warszawskiego postawił w stan gotowości bojowej także VII Obwód Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej, miedzy innymi i Legionowo. Przeważające pod względem liczebnym i technicznym siły nieprzyjaciela sprawiły, że powstanie nie mogło trwać dłużej niż kilka dni. Dowódca Rejonu Mjr. Roman Kłoczkowski „Grosz” polecił rozwiązać oddziały, zatrzymując jedynie dobrze uzbrojonych i zaprawionych w walkach żołnierzy. Wyznaczył dla nich miejsce postoju w jednym z gospodarstw na Rembelszczyźnie. W grupie tej znajdowało się kilku oficerów: por. Bolesław Szymkiewicz „Znicz”, por. Teofil Kowalewski „Zygmunt”, por. Jan Raczkowski „Motor”, por. Stefan Ziembiński „Soplica” ze swoim oddziałem oraz kilku innych.

Z Rembelszczyzny wykonano, zgodnie z rozkazami, wypady mające na celu związanie części sił nieprzyjacielskich walczących przeciw Powstaniu w Warszawie. Akcje takie prowadzone były w kierunku Pragi, obejmowały Bródno, Annopol, Pelcowiznę i Śliwice. Trwało to do 5 września 1944 roku.

Dnia 6 września w lasach Choszczówki zorganizowano koncentracje około dwustu żołnierzy, z których stworzono dwie kompanie: 5 i 6, dołączono do nich stacjonujący tam Oddział Specjalny por. Stefana Ziembińskiego „Soplicy”. Powstał batalion pod ogólnym dowództwem por. Bolesława Szymkiewicza „Znicza”. 

Po dramatycznej przeprawie przez Wisłę batalion dotarł do wsi Wiersze w Puszczy Kampinoskiej i został skierowany przez dowództwo do wsi Brzozówka, zwalniając wyczerpany oddział „Jerzyków”. W czasie wykonywania zadań powierzonych grupie przybyłej z lasów Choszczówki poległo dziewięciu jej żołnierzy. Miało to miejsce w dniu 21 września 1944 roku pod wsią Polesie Nowe. Pochowano ich na cmentarzu polowym we wsi Wiersze. 

Po wojnie rodziny i koledzy postanowili przenieść prochy towarzyszy broni na cmentarz w Tarchominie, do miejscowości w pobliżu której żyli i działali. Powołano w tym celu komitet złożony z towarzyszy broni poległych, w skład którego weszli: Krystyna Laskowska „Magdalena”- była sanitariuszka batalionu jabłonowskiego, Alina Pogodzińska „Krysia” - żona poległego żołnierza oraz Leszek Wnęk „Orzeł I” i Mariusz Gawrych „Lipa”- uczestnicy walki pod wsią Polesie Nowe.

Rodziny poległych żołnierzy, doceniając zaangażowanie Rady i Zarządu Gminy Warszawa-Białołęka w dzieło podtrzymywania pamięci martyrologii swoich obywateli, przekazały w 2002 roku w wieczystą opiekę Gminie obecnie Dzielnicę Białołęka m.st. Warszawy Kwaterę Powstańców znajdującą się na cmentarzu grzebalnym w Tarchominie.
 

Sprawdź lokalizację na mapie

Trwa wczytywanie mapy. W przypadku problemów proszę wyczyścić ciasteczka.

map-oracle@1.0.0/js/MapOracleMap.es as MapOracleMap